Familie van de Nachtschade

op ontdekkingsreis door de digitale ruimte

Wat is open source?

Omdat voor veel mensen de term "open source" een moeilijk te begrijpen begrip is heeft de Familie van de Nachtschade aan Guido Jansen van Dutch Open Source gevraagd een gast blog te schrijven. Guido geeft antwoord op de meest voorkomende vragen over open source.

Wat is open source?

Open sourceOpen source beschrijft de praktijk die in productie en ontwikkeling vrije toegang geeft tot de bronmaterialen (de source) van het eindproduct. Opensourcesoftware (soms ook openbronsoftware) is computerprogrammatuur waarvan de broncode in te kijken en te veranderen is. (definities afkomstig van Wikipedia)

Belangrijk is hier te benadrukken dat naast de definitie van open source software de term 'open source' ook vaak staat voor de gedachte achter de software en ook van toepassing kan zijn op andere zaken zoals tekst, audio, blauwdrukken van hardware etc. etc.. Een voorbeeld hiervan zijn de Creative Commons.

Licenties

Ik noemde net de Creative Commons. Dit is één van de vele beschikbare licentievormen van open source. De vele verschillende licenties (alleen voor software al ruim 70, zie deze lijst) variëren per product waarop ze van toepassing zijn (o.a. software, hardware, tekst, beeld, video, audio,...), jurisdictie (land of gebied) en in hoeverre ze vrijheid beperken (is commerciëel gebruik wel of niet toegestaan? Is naamsvermelding van de originele auteur verplicht? Moet het onder gelijke licentie gedeeld worden?).

Hoe kunnen open source projecten zoals Joomla!, Drupal en WordPress gratis zijn?

Dit is uit te leggen met twee verschillende modellen: op basis van vrijwilligers en op basis van een commercieel businessmodel.

Vrijwilligers

Verschillende programmeurs, vaak verspreid over de hele wereld dragen vrijwillig bij aan de broncode. Door de inzet en specialiteiten van verschillende mensen te bundelen kan iedereen profiteren van het uiteindelijke totaalproduct. Het geheel is vele malen groter en functioneler is dan de afzonderlijke programmeurs ooit zelf zouden kunnen produceren. Meestal is er sprake van een 'core team' welke een roadmap uitzet en de taken verdeeld onder iedereen die wil bijdragen aan de broncode. Het voordeel dat de verschillende programmeurs er uithalen is het eindproduct zelf, de promotie van hun programmeerkunsten en de spinoff die ze er uithalen. Ze worden vaak op commerciële basis ingehuurd door bedrijven om het eindproduct aan hun specifieke wensen aan te passen. Ook bedrijven dragen vaak op vrijwillige basis bij aan het product om zo te profiteren van de spinoff.

Commercieel businessmodel

Door de broncode vrij te geven kan een product, wanneer deze voor veel mensen toegevoegde waarde heeft, zeer populair worden. Bijkomend voordeel is dat ook hier vrijwilligers van buiten het bedrijf kunnen bijdragen aan het product, aan zowel de core als aan uitbreidingen (extensies) van het systeem. Hierdoor kan het core product snel aangepast en uitgebreid worden met functionaliteit die specifiek is voor bepaalde groepen subgebruikers. Hierdoor wordt het eindproduct voor veel meer groepen interessant dan het zou zijn wanneer het bedrijf (en daarmee het product) beperkt zou zijn tot de resources (tijd, geld, programmeurs) van het bedrijf zelf. Ook deze uitbreidingen kunnen ontwikkeld worden door zowel vrijwilligers als door bedrijven die de producten en/of diensten commerciëel aanbieden.

Het bedrijf kan dan geld verdienen door aanvullende diensten te verlenen (denk bijvoorbeeld aan hosting, support) en/of het aanbieden van een commerciële versie van het product met meer functies (zoals bijv. gedaan wordt bij Magento eCommerce en SugarCRM).

Waarom kan betaalde software ook open source zijn?

In de open source definitie staat niets over de prijs van open source, of dat deze gratis moet zijn. Er kan betaald worden voor de distributie van de software (dus niet de software zelf), als vrijwillige bijdrage voor het werk van de programmeurs of voor aanvullende diensten zoals hierboven is beschreven.

Hoe is het gesteld met open source in Nederland? Wat is het marktaandeel?

Marktaandeel is lastig te bepalen daar het gebruik van bepaalde software (of het nu closed of open is) moeilijk te meten is, mede omdat het zeer wijd verspreid is. Waar software is, is open source, of het nu gaat om online webapplicaties (bijv. Joomla!, WordPress, Magento), serversoftware (bijv. Linux, MySQL, PHP) of op PC's (bijv. OpenOffice, Firefox ) of zgn embedded software in telefoons, routers. Wel is bij bijna alle meetbare producten het marktaandeel groeiende t.o.v. closed software. Ik spreek met veel medewerkers van open source bedrijven en die kennen momenteel maar één crisis: het gebrek aan gekwalificeerde programmeurs. Aan opdrachten is nergens een gebrek.

Wat zijn enkele voorbeelden van open source implementaties in Nederland?

Ik heb me even beperkt tot enkele webapplicaties:

Enkele overzichten

Extra leesvoer

Dutch Open Source

Wat is Dutch Open Source?

Dutch Open Source (DOS) heeft zich als doel gesteld om de (zakelijke) toepassing van open source webapplicaties in Nederland te bevorderen. Dit doen wij door het geven van onafhankelijke voorlichting en advies, het uitvoeren van onderzoek naar open source applicaties en dienstverleners, online communities, netwerken en marketing. We geven advies aan bedrijven die op zoek zijn naar open source webapplicaties en ingelicht willen worden over de mogelijkheden van de software zelf en welke marktpartijen er zijn om de software te implementeren.

Enkele sites/projecten:

  • OpenPlaza - Platform voor open source professionals in Nederland. Blog, Forum en in de nabije toekomst ook onderzoeksrapporten en vacaturebank
  • Dutchento - Nederlandse Magento community
  • Joomlacommunity - Nederlandse Joomla community

Waar gebruikt DutchOpenSource zelf open source voor?

Hoe verdient DutchOpenSource geld met open source?

Met het geven van consultancy en training, en het organiseren van events op gebied van open source webapplicaties.

Wat draagt DOS bij aan de open source gedachte/communitie?

Het stimuleren van open source communities d.m.v. events, voorlichting en het bieden van een online communicatie platform.

Creative Commons

Dit document is vrijgegeven onder de Creative Commons by-nc-sa 3.0 licentie.

443 Stemmen

6 Reacties

Feed
  1. Duidelijk en helder stuk, wat ook fijn leest. Vond het ook goed om nu eens te horen hoe er toch commercieel gebruik van open source kan worden gemaakt. Heb me vaak wel afgevraagd hoe open source gratis kan zijn, terwijl er toch zoveel werk voor verzet moet zijn om het te maken. Ga ook zeker de links uit het artikel eens rustig doornemen.

    Groet,
    Job
  2. Bij open source valt er niets te verdienen aan de licentie, maar bedenk dan dat de licentie bij álle soorten software slechts een onderdeel van het hele verdienmodel is. Je kan o.a. verdienen aan distributie, support (bugs, upgrades), customization (op maat laten maken), hosting (wanneer van toepassing), intergatie in bestaande bedrijfsprocessen (CRM, ERP, BI), uitbreiden van functionaliteit, training, onderhoudswerkzaamheden etc. etc...
    Bij veel commerciële software valt een groot deel (licentie, support, integratie, training, upgrades, hosting, onderhoud) onder één prijs: 'de' prijs van de software. Het vervelende voor open source is dat daar dan ineens gaat opvallen dat je voor al die andere zaken ineens moet gaan betalen. Dat deed je voorheen ook al maar daar was je je alleen niet zo bewsut van.
  3. Het is me duidelijk, vooral door de toevoeging van Guido. Je betaald niet voor de licentie maar wel voor wat je extra wilt. Maar waar zit dan de prikkel om dat vervolgens weer gratis voor iedereen beschikbaar te stellen, of wordt daar ook verdiend?
    Blijft over dat de beginners enorm moeten investeren. Alleen een goed werkend product zal navolgers krijgen die het product verder ontwikkelen en verrijken. Hadden deze beginners zo'n vooruitziende blik (en zoveel geld)?. Ik vermoed dat software ontwikkelaars een al goed werkend product dat in licentie verkocht werd, vervolgens als open source beschikbaar gingen stellen. Dat was denk ik de vooruitziende blik.

    Paul Beerten
  4. Niet elk project begint met een verdienmodel. Het kan ook zijn dat verschillende developers gaan samenwerken om software te maken om een probleem op te lossen waarvoor tot op dat moment geen alternatief is. Ze willen iets doen, missen de software ervoor en gaan het dus maar zelf maken. In dat geval hebben ze dus zelf profijt van de software die ze maken. Als dan blijkt dat het aanslaat en (veel) meer mensen het gaan gebruiken dan komt dat verdienmodel later wel. De meeste projecten op Sourceforge.org (de grootste bron van open source software) zijn op deze manier begonnen en zijn nog steeds klein en hebben geen verdienmodel.
    Het gaat meestal niet om vooruitziende blik, maar het verder (commercieel) ontwikkelen van die projecten zodra men merkt dat er een grote markt voor is.
  5. Een alternatief is inderdaad het ontwikkelen van een goed closed source product en deze vervolgens open source maken. Dit kan zowel gedaan worden om bestaande producten een boost te geven (zoals bijvoorbeeld is gebeurt met Java), of door mislukte projecten een 2e leven te gunnen on de open source community (vaak om goodwill te kweken t.o.v. het betreffende bedrijf).
  6. Een mooi, uitgebreid artikel voor de gevorderde computergebruiker. Ik had het wel aardig gevonden als het voorafgegaan zou zijn met een inleiding voor geïnteresseerde leken. Guido Jansen gaat nu wel snel de diepte in met termen als source en broncode. Ik beschouw mij zelf als zo'n leek, ware het niet dat ik 35 jaar geleden op de middelbare school kennis maakte met de programmeertaal Pascal. Daardoor kan ik de auteur wel volgen in zijn uitleg. Maar voor mijn kinderen (of mijn moeder) is het niet vanzelfsprekend dat onder een muisklik een programmeertaal verstopt zit die resulteert in zoiets als een broncode.

    Aartjan Mandersloot

Plaats een reactie


    • >:o
    • :-[
    • :'(
    • :-(
    • :-D
    • :-*
    • :-)
    • :P
    • :\
    • 8-)
    • ;-)